Reyhanlı Belediyesi

Reyhanlı, Türkiye Büyük Millet Meclisince 7 Temmuz 1939’da, 3711 Sayılı Kanun ile Hatay iline bağlı bir ilçe olarak kabul ediliyor. Reyhanlı’da nüfusun yıllar içindeki artışına bakıldığında ilçede doğal nüfus artışının yanı sıra dışarıdan da göç aldığı görülüyor. 

İlçe toplamı ve ilçe merkezi nüfuslarındaki yıllara göre artış şu şekilde görülüyor: 

Nüfus Sayımı                       İlçe Merkezi İlçe Toplam
1940 5.778 19.578
1950 8.621 26.022
1960 12.371 31.998
1970 20.196 40.543 (1)
1980 31.003 73.622 (2)
1990 42.451 63.254 (3)
2000 52.135 74.135 (4)
2010 61.234 86.660
2018
98.534 (5)

(1) 1970 yılı nüfusunda görülen artış, Samsun ve Adıyaman İllerinde yapılan barajlar nedeniyle toprakları baraj suları altında kalan yaklaşık 4.000 ailenin Reyhanlı ilçe merkezinde oluşturulan Tayfur Sökmen Mahallesi’nde yerleştirilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. 

(2) 1980 askerî darbesi sonrasında tarıma elverişli arazilerin daraltılması, bölgede kaçakçılığın sıkı denetime tutulması genç kuşağın büyük bölümünün çalışmak için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan’a gitmesine neden olmuştur.

(3) Reyhanlı ilçesine bağlı Kumlu beldesi 09.05.1990 tarihinde ilçe olarak ayrılmıştır.

(4) 2000 yılı öncesinde sınır ticaretinin açılması nedeni ile tersine göç yaşanmıştır.

(5) Hatay ilinin 2014 yılında büyükşehir statüsüne kavuşması nedeniyle ilçe sınırı içindeki köyler mahalleye dönüşmüştür.

2019 yılı Ocak ayı verilerine göre Reyhanlı ilçe sınırları içinde kayıtlı ve kayıtsız 120.343 Suriyeli sığınmacı bulunuyor. İlk dalga Suriyeli göçmenlerin bir kısmı Cilvegözü Sınır Kapısı yakınındaki eski Hac Konaklama Tesisi’nde 200 adet çadırın bulunduğu kamp alanına yerleştiriliyor. 2017 yılında kamp Afrin Harekatı için Türk Silahlı Kuvvetlerine tahsis ediliyor. Suriyeliler kamplardan ilçe merkezindeki konutlara yerleşiyor ve kampta göçmen kalmıyor. 

120.343 geçici koruma altındaki Suriyelilerin tamamı kent merkezinde kiraladıkları çadır, dükkân, ev, inşaat, ahır gibi yerlerde barınıyor. Maddi durumu iyi olan göçmenler ise satın aldıkları kendi evlerinde ikamet etmektedir.

Suriyeli göçmenlerin demografik yapısına bakıldığında; Reyhanlı ilçesinde yaşayan Suriyeli nüfusun %54’ünün 18 yaş altında olduğu görülüyor. Nüfusun %55’inin erkek, %45’inin kadın olduğu, %80’inin Arap, %10’unun Türkmen ve %10’unun diğer kökenli olduğu tespit ediliyor. Reyhanlı’da ikamet eden Suriyeli sığınmacıların %80’i vasıfsız işçi statüsünde yer alıyor. Göçmenler, Türkiye Cumhuriyeti’nin Halk Bankası aracılığı ile yapmakta olduğu sosyal yardım ile diğer sosyal yardım kuruluşlarının yardımlarıyla gelir kaynaklarını oluşturuyorlar. Bunun yanında ilçe genelinde esnaflık ve işçilik yapan sığınmacı sayısının da fazla olduğu görülüyor. 

Reyhanlı’da yerleşmiş olan Suriyelilerin genellikle Suriye’nin Cinderes, Afrin, Halep, İdlip, Rakka, Humus gibi kentlerinden geldiği biliniyor. Reyhanlı ilçesi sınır kenti olduğu için ikamet açısından tercih edilen bir bölge olarak görülüyor. Bir grup geçici koruma altındaki Suriyeli, Valilik tarafından verilen özel geçiş izninden yararlanarak uygun mevsimlerde 3 ay süreyle köylerine giderek tarımsal faaliyetlerde bulunuyor. 

Reyhanlı’da Katar’dan temin edilen finansman ile İnsani Yardım Vakfı’nın tesis ettiği 2 yetimhanede 1500 Suriyeli yetim çocuğun barınma ve eğitim ihtiyaçları karşılanıyor. Kent merkezi kenarında yer alan Bağlar mevkiinde STK destekli Şehit Yakınları Barınma Yeri’nde bulunan 24 dairede 10’ar geçici koruma altındaki Suriyeli yaşıyor. Ülke sınırları dışında Suriye’nin Afrin bölgesinde yaratılan güvenli bölgede yaşayan ve Türkiye’ye girmelerine izin verilmeyen çadır kamplarındaki (Cilvegözü Sınır Kapısı bölgesinde 10.000, Mahmudiye Bölgesi’nde 12.000 ve Kelbit bölgesinde 12.000 kişi) yaklaşık 30.000 nüfusa da temizlik hizmetleri veriliyor. 

Artan nüfusun etkisiyle 2011 yılında 2000 ton olan evsel atık miktarının 8000 tona çıktığı görülüyor. İlçede aynı zamanda konteyner ihtiyacı da ortaya çıkıyor. Son dönemde Reyhanlı’daki ticari hayatın büyük ölçüde Suriyeliler tarafından gerçekleştirilmesi, yerli esnafın piyasadan çekilmesine sebep oluyor.